دوشنبه ۱۰ شهريور ۱۴۰۴  |  Monday, 01 September 2025
کد خبر: ۸۶۱۵
تاریخ انتشار : ۰۰ : ۰۸ - ۱۲ خرداد ۱۳۹۵

هیچ‌کدام از مقلدان فرهادی به گرد پایش هم نمی‌رسند!

 

نیما حسنی نسب

نیما حسنی نسب

دیباچه: اصولا جوایز سینمایی و هر نوع موفقیتی در محدوده سینمای ایران تاثیری بر کلیت روند سینمایی ندارد. اگر موفقیتی هست یا تاثیری هست، عمدتا به خود سینماگر بر می‌گردد و کاربردی که ممکن است برای خود فیلمساز داشته باشد؛ ممکن است خیلی بیشتر از کاربردی باشد که در روند تاریخ  سینمای ایران یا رشد و اعتلا و به جلو رفتن آن ایفا می‌کند. در تاریخ سینمای ایران همه موفقیت‌های بین‌المللی عمدتا نه ناشی از روند معقول و رو به ترقی ساختار سینمایی، بلکه حاصل کوشش و تلاش و هنر و قریحه فرد بوده است. همانطور که  در ورزش هم روی زور بازو و پهلوانی چند نفر در کشتی، تکواندو یا وزنه‌برداری به موفقیت‌هایی رسیده‌ایم؛ فیلمسازانی مثل فرهادی، کیارستمی و دیگران هم حکم همین ورزشکاران را دارند؛ آنها که خودشان تمرین کرده‌اند، خودشان کوشش کرده‌اند، خودشان فکر کرده‌اند و در سطح جهانی به درخششی رسیده‌اند. نه امتیازی از این موفقیت مربوط به سینمای ایران است و نه چیزی از آن هم متعلق به سینمای ایران خواهد بود؛ هرچه هست به خودشان می‌رسد.

اما در سطح جهانی شاید تنها ویژگی و نکته مثبتی که جوایز جهانی ممکن است داشته باشد، توجه مجدد به سینمای ایران است، چیزی که در چند سال اخیر دست‌کم در فستیوال‌های مهم جهانی از سینمای ایران دریغ شده بود. بعد از جهش چشمگیر سینمای ایران در دهه‌های 1360 و 1370 شمسی با چهره‌هایی نظیر کیارستمی، مخملباف، امیر نادری، ابوالفضل جلیلی، ابراهیم فروزش و دیگران مدتی بود که دیگر نمایندگان جدی و موفقی در جشنواره‌های الف جهانی نداشتیم. جعفر پناهی یک استثنا بود؛ و بعد از آن اصغر فرهادی به عنوان نماینده جدید سینمای ایران در سطح جهان چنین نقشی را ایفا می‌کرد و همچنان هم می‌کند.

نکته دیگر اینکه تا به حال در رشته‌های بازیگری و فیلمنامه ما جوایز زیادی در سطح سینمای جهان گرفته بودیم اما عمدتا جوایز درجه دو و فستیوال‌های b، c، و جاهای نه چندان معتبر بوده است. شاید تا پیش از جایزه شهاب حسینی تنها افتخار مهم بازیگری ما مربوط به گروه بازیگران «جدایی نادر از سیمین» بود که در فستیوال برلین جایزه گرفتند. بنا بر این شاید مهم‌ترین نکته‌ای که این جوایز داشته باشند این باشد که توجه‌ها را به معدود چهره‌هایی که فارغ از بحث کارگردانی می‌توانند در سطح جهان درخشش داشته باشند معطوف می‌کند.

و آخرین نکته اینکه اصغر فرهادی چهره جدیدی برای سینمای ایران نیست که موج جدیدی از فیلمسازان دوباره با همین سبک و سیاق شروع به فیلمسازی کنند. سندرم اصغر فرهادی مدت‌هاست که در سینمای ایران شیوع پیدا کرده است بنا بر این بعید است که بیشتر از این شیوع پیدا کند. فقط باعث می‌شود تب فیلم‌های فرهادی‌طور نخوابد، همچون کیارستمی که جوایزش باعث شد تب فیلمسازی او 10 سال ادامه پیدا کند، این جایزه هم سندرم اصغر فرهادی را تداوم می‌بخشد و از این نظر شاید یک اشکال و آسیب برای سینمای ایران محسوب شود چرا که اصغر فرهادی هم مثل کیارستمی، یک نفر است و تقریبا هیچ‌کدام از مقلدانش به گرد پای او هم نرسیده‌اند و ما انبوهی فیلم پرت و پلا و مهمل و به ظاهر تاثیرپذیرفته از فیلم‌های اصغر فرهادی خواهیم داشت بدون اینکه به عمق و جدیت و دقت و محتوا و فرم فیلم‌های فرهادی حتی نزدیک شوند. همانطور که سیل عظیم فیلم‌های متاثر از عباس کیارستمی هم همان کیفیت‌های زیبایی‌شناسی فیلم استاد را تبدیل کرده بودند به یک پسربچه دماغو که در حال گشتن به دنبال چیز موهومی در یک بیابان است و فکر می‌کردند که همین است که کیارستمی را در جهان مطرح کرده است. اکنون درباره فرهادی هم همین اتفاق افتاده است، یعنی هرکس که قصه‌ای دارد که یک نفر در آن دروغی گفته یا رازی را کتمان کرده است همه فکر می‌کنند باید بلیت کن و برلینشان هم رزرو کنند و متوجه نسیتند که این قصه‌ها در دهه‌های 30 و 40 شمسی در فیلمفارسی‌ها به وفور نمونه‌هایش را می‌توانستیم پیدا کنیم. آن چیزی که باعث می‌شود فیلم‌های فرهادی جهانی بشود کیفیت‌هایی است که آن کیفیت‌ها خیلی از درک فیلمسازانی که اینها را تقلید می‌کنند فاصله دارد.

 

287A664519
مطالب برگزیده
اشکان ممبینی از کارشناسان چهره و شاخص مسائل بین‌الملل به دیباچه گفت؛

تلاش‌های نظامی برای مهار برنامه هسته‌ای ایران، نمی‌تواند اراده ملت را در مسیر پیشرفت و خودکفایی کشورمان متوقف کند

۲۲:۲۴  -  ۱۵ تير ۱۴۰۴
عضو تیم ملی کشتی آلیش بانوان در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

دو طلای آسیا نقطه اوج کارنامه‌ام بود/ ‏طلای جهانی را هدف گرفته‌ام

۱۷:۴۹  -  ۰۸ تير ۱۴۰۴
پژوهشگر موسیقی آذربایجان و نوازنده ساز قوپوز در گفتگو با دیباچه مطرح کرد؛

عاشیق‌ها صدای تاریخ و فرهنگ مردم آذربایجان هستند/ موسیقی آذربایجان، موسیقی زنده و مردمی است

۱۳:۰۱  -  ۱۸ خرداد ۱۴۰۴
ملی پوش فوتبال زنان با «دیباچه» مطرح کرد؛

از لیگ تا تیم ملی؛ گلرهای ایران برای یک رؤیا متحد شده‌اند

۱۲:۵۴  -  ۱۸ خرداد ۱۴۰۴
عضو تیم ملی وزنه برداری در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

قهرمانی آسیا فقط شروع مسیر من است/ تمرین با بزرگان جهان برایم ارزشمند است

۱۲:۳۳  -  ۰۴ خرداد ۱۴۰۴
قهرمان اسکواش زنان کشورمان در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

اسکواش زنان ایران در مسیر پیشرفت حرکت می کند/ هدفم رسیدن به رنکینگ زیر ۵۰ جهان است!

۰۹:۰۰  -  ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۴
سرمربی تیم ملی تنیس در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

از میزبانی تور جهانی برای محک بازیکنان ملی بهره می‌بریم/ همه بازیکنان زیر ذره‌بین هستند

۱۶:۲۳  -  ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۴
سرمربی تیم قهرمان لیگ کانوپولو در گفتگو با«دیباچه» مطرح کرد؛

با تجهیزات حرفه‌ای به مدال جهانی نزدیک می‌شویم/ نسل جوان انگیزه بیشتری برای قهرمانی دارند

۰۹:۰۰  -  ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۴
دبیر چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم ۱۰۰ در گفتگو با دیباچه مطرح کرد؛

برخی فیلمسازان با جشنواره فیلم ۱۰۰ فعالیت‌شان را آغاز کردند/ انتخاب بخش فلسطین آزاد به عنوان بخش ویژه جشنواره!

۱۱:۱۴  -  ۳۰ فروردين ۱۴۰۴
سعید الهی تهیه‌کننده سینما در گفتگو با دیباچه مطرح کرد؛

فیلم «میرو» بازنمایی فرهنگ ایثار و شهادت در بین قوم بلوچ است/ قومیت‌ها بخش جدایی‌ناپذیری از هویت ملی ما هستند

۱۲:۵۴  -  ۲۰ فروردين ۱۴۰۴