سه‌شنبه ۲۸ فروردين ۱۴۰۳  |  Tuesday, 16 April 2024

دیباچه

کد خبر: ۵۲۶۵۹
تاریخ انتشار : ۳۵ : ۱۷ - ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۲

به گزارش دیباچه؛ کیهان خانجانی، متولد خرداد ۱۳۵۲ در رشت است. نخستین داستانش (رخش) سال ۱۳۷۱ در نشریات چاپ شد. نیمه دهه ۷۰ پس از آشنایی با احمد گلشیری، در دانشگاه دهاقان (اصفهان) کارگاه داستان برگزار کرد و هنوز در گیلان و تهران به این کار مشغول است. ماحصل جلسات «کانون داستان چهارشنبه رشت» ۲۵ جلد کتاب بوده که با ناشرانی چون آگه، روزنه، چشمه، افراز، نشانه، به‌نگار و... انتشار یافت. او سردبیر نشریه «ویژه ادبیات خزر» نیز بود که پس از ۱۵ شماره بالاجبار تعطیل شد. به بهانه انتشار کتاب «رشت؛ یک شهر بیست داستان» توسط نشر نیلوفر به سراغ او رفتیم. این کتاب گزیده‌ای است از داستان‌های نویسندگان گیلان که رشت را در قامت شهری با سابقه‌ی صدساله‌ی شهرنشینی، به عنوان دروازه‌ی مدرنیته از راه تفلیس و قفقاز روایت می­کند.

سفر به قلب رشت به کمک داستان

«کیهان خانجانی» در گفت و گو با «دیباجه» از ایده اولیه کتاب می­گوید: «ایده نخست کار مربوط به انتشارات نیلوفر بود. این سنت در غرب هم وجود داشته است؛ در آمریکا سلسله کتاب‌هایی منتشر شد از داستان‌هایی که در پایتخت‌های کشورهای مختلف جهان می­گذشت، برای مثال یکی از آن­ها، داستان­های دهلی‌نو بود. در واقع یک سنت جهانی پشت این ایده بود. نشر نیلوفر این ایده را نخست با کتاب شیراز شروع کرد، سپس رشت و بعد اصفهان و بعد شاید اهواز و سایر مراکز استان‌ها.»

خانجانی در خصوص کتاب رشت توضیح می­دهد: «زمانی که کتاب رشت به من پیشنهاد شد، دو حالت را می­توانستم انتخاب کنم؛ یکی این‌که داستان­هایی را جمع‌آوری کنم که نویسندگان ایران درباره مکان­های مشهور شهر رشت نوشته بودند و دیگر این‌که کار را محدودتر و سخت‌تر کنم و فقط داستان‌های نویسندگان گیلانی را در مورد رشت جمع ­آوری کنم. راه دوم را انتخاب کردم و کار از این هم سخت‌تر کردم و تصمیم گرفتم داستان‌ها از نماهای داخلی خانه­ ها نباشد و ضمن این‌که در حاشیه شهر هم نباشد. تمرکز را بر مرکزیت گذاشتم، نه این‌که نباید از حاشیه شهر یا مکان­های درونی نوشت؛ بنا براین پروژه چنین تعریفی را در نظر گرفتم. دومین حدودی که قائل شدم این بود که داستان‌های ‌نویسندگان نسل جدید چاپ شده نباشند تا کتاب تبدیل به بازتولید و کتاب­سازی نشود، اما از نویسندگان قدیم رشت داستان­های چاپ شده گذاشتم که غالبا سال‌ها تجدیدچاپ نشده بودند. این‌طور شد که این بیست داستان مکان­های مختلف شهر رشت ازجمله میدان شهرداری، باغ سبزه‌میدان، میدان فرهنگ، محله‌های ساغری­سازان، گذر فرخ، بیستون، چمارسرا، حاجی‌آباد، زرجوب، چلّه‌خانه و مکان­های دیگر را در بر گرفته است.»

سفر به قلب رشت به کمک داستان

او درباره چیدمان داستان­ها توضیح داد: «داستان­ها را بر اساس سن و سال نویسنده­ها چیدم تا مروری باشد بر داستان‌های رشت از قدیم تا به اکنون. این‌گونه وقتی کتاب را ورق می­زنیم هم با مکان­های مختلف که به شکل مکتوب درآمده ­اند آشنا می‌شویم، هم با نسل­های مختلف نویسندگان و نگاه و روایت­های آنان.»

کیهان خانجانی در پاسخ به سوال «دیباجه» در خصوص این‌که آیا از خروجی کتاب راضی است یا نه، پاسخ داد: «از صفحه‌آرایی، حروف­چینی و غلط­گیری و صبوری ناشر و دقت‌نظرهای چاپ و نشر که مهم است، راضی و ممنونم.»

او در ادامه توضیح می‌دهد: «اگر سانسور وجود نداشت، از بنیان خیلی چیزها تفاوت می­کرد، نه فقط در انتخاب­هایم در کتاب. من انتخاب خودم را می­کنم حتی اگر نامطلوب سانسور باشد، خودم یا مخاطب را گول نمی­زنم. اما سانسور کاری می­کند که در همان ابتدا و در همان ذهنِ نویسنده، تغییر روایت اتفاق بیافتد. خروجی کار به طور طبیعی سانسورزده است. مکان­ها که فقط میادین و خیابان­ها و باغ‌ها نیستند، پاسگاه­ها، مساجد و مکان­های دولتی هم هستند اما سانسور باعث می­شود نویسنده ناخوداگاه سراغ آن­ها نرود. از این نظر می­توان گفت کتاب­هایی از این دست هیچ‌گاه کامل نیستند، چون بعضی مناطق همیشه ممنوعه بوده و هستند، چه توسط امر قدرت، چه توسط ناخوداگاه نویسنده.»

خانجانی در پایان گفت: «منتظر خوانده شدن کتاب و بازخورد مخاطبان و منتقدان هستم. آن‌ها نتیجه کار را مشخص می­کنند. دقت کردم که از ابتدای قرن تا به اکنون داستانی را جا نیندازم اما این را هم می­دانم که هیچ گردآوری‌ای عاری از اشتباه نخواهد بود. هر گردآورنده دیگری بود خروجی کار تغییر می‌کرد. نخواستم وارد فضای نوستالژی بشوم؛ می­دانیم که اگر یک شهر ابعاد زیبایی دارد، ابعاد تلخ و رنج­ آوری هم دارد. نباید چنین کتاب­های زیباسازی و رنگ­ ولعاب‌بخشی به شهر باشد، بلکه ابعاد حقیقی زندگی انسان­ها و مکان‌ها و مواجهه‌شان با هم و با امر قدرت را در آن شهرها روایت کند.»

نام:
ایمیل:
* نظر:
مطالب برگزیده
ادبیات عجیب ژیلا صادقی!

جنجال خانم مجری بعد از درگذشت رضا داوودنژاد چه بود؟

۱۲:۲۹  -  ۱۵ فروردين ۱۴۰۳
مربی تیم والیبال بانوان سایپا در گفت و گو با«دیباچه» مطرح کرد؛

تجربه بالای بازیکنان باعث قهرمانی تیم شد/ تیم قوی و جنگنده‌ای داشتیم

۱۲:۲۲  -  ۲۳ اسفند ۱۴۰۲
گفتگوی کمتر دیده شده دیباچه با زنده یاد رضا داوودنژاد و همسرش

غزل بدیعی همسر زنده یاد رضا داوودنژاد: به خاطر عشق، همیشه در کنار رضا بودم

۱۲:۲۰  -  ۱۵ فروردين ۱۴۰۳
گفتگو دیباچه با کارگردان سریال «از سرنوشت»

« رضا داوودنژاد » در رفاقت، مرام و غافلگیری، دست به نقد بود!

۱۶:۳۲  -  ۱۴ فروردين ۱۴۰۳
سرمربی تیم ملی ووشو در گفت‌وگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

هدف کسب بهترین نتیجه در آسیاست/ بدون تغییر ترکیب، راهی انتخابی جام جهانی خواهیم شد

۱۲:۰۸  -  ۲۲ اسفند ۱۴۰۲
صحبت‌های احساسی مارال بنی آدم، در گفتگو با ویژه برنامه «مدیا»

پروین اعتصامی، قبل از اینکه یک شاعر و ادیب باشد، یک انسان بوده است!

۱۵:۱۸  -  ۲۳ اسفند ۱۴۰۲
گفتگو ویژه برنامه مدیا با سعید الهی تهیه کننده فیلم‌های سینمایی میرو و قویدل

مطمئنم شهید آوینی اگر زنده بود، به مستند «قویدل» جایزه می‌داد / باید باور کنیم که در اتاق شیشه‌ای زندگی می‌کنیم

۱۳:۱۱  -  ۲۳ اسفند ۱۴۰۲