پژوهشگران می‌گویند تصاویر دست‌کاری‌شده با هوش مصنوعی می‌توانند حافظه انسان را تغییر دهند و باعث شوند افراد جزئیاتی را به یاد بیاورند که در واقعیت وجود نداشته‌اند؛ مسئله‌ای که وقتی با اطمینان افراد به خاطرات نادرست همراه می‌شود، ابعاد نگران‌کننده‌تری پیدا می‌کند.
به گزارش دیباچه، پژوهشی به سرپرستی پتی مائس، استاد آزمایشگاه رسانه مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، نشان می‌دهد مواجهه با تصاویر تغییریافته به کمک هوش مصنوعی می‌تواند بر نحوه یادآوری رویدادهای گذشته تأثیر بگذارد.
در این آزمایش، ۲۰۰ شرکت‌کننده مجموعه‌ای شامل ۲۴ عکس از موقعیت‌های مختلف، از جمله مراسم عروسی، خیابان‌های شهری و مسابقات ورزشی را مشاهده کردند. پس از وقفه‌ای کوتاه، گروهی از شرکت‌کنندگان همان تصاویر اولیه را دوباره دیدند؛ اما تصاویر ارائه‌شده به گروه‌های دیگر با کمک هوش مصنوعی تغییر کرده بود.
در برخی تصاویر، جزئیاتی مانند حالت چهره افراد دست‌کاری شده بود و در برخی دیگر، عناصر تازه‌ای به صحنه اضافه شده بود. سپس پژوهشگران حافظه شرکت‌کنندگان را درباره تصاویر اصلی ارزیابی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که تصاویر دست‌کاری‌شده را دیده بودند، بیشتر احتمال داشت جزئیات صحنه‌های اولیه را اشتباه به یاد بیاورند. نکته مهم‌تر اینکه این افراد به خاطرات نادرست خود نیز اعتماد بیشتری داشتند.
بر اساس گزارش گیزمودو، این یافته‌ها در ادامه مجموعه‌ای از پژوهش‌ها درباره تأثیر اطلاعات گمراه‌کننده بر حافظه انسان قرار می‌گیرد. مطالعات پیشین نیز نشان داده‌اند تصاویر جعلی و متن‌های تولیدشده با هوش مصنوعی می‌توانند بر برداشت افراد از رویدادهای ساختگی، از جمله رسوایی‌های سیاسی فرضی، تأثیر بگذارند.
خطر فراتر از تصاویر جعلی
حافظه انسان مانند یک فایل ویدئویی نیست که بتوان رویدادها را بدون تغییر در آن بازبینی کرد. اطلاعات تازه، روایت‌های دیگران و پرسش‌های جهت‌دار می‌توانند بر یادآوری گذشته اثر بگذارند. محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی نیز ممکن است به همین فرایند وارد شود و مرز میان تجربه واقعی و اطلاعاتی را که بعداً دریافت شده است، کمرنگ کند.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که تصاویر و ویدئوهای مصنوعی با سرعت در فضای مجازی منتشر می‌شوند و گاهی به‌عنوان مدرک یک رویداد واقعی مورد استناد قرار می‌گیرند. در چنین وضعیتی، حتی بررسی انسانی محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی نیز لزوماً مانع از خطا نمی‌شود؛ زیرا افراد ممکن است اطلاعات نادرست را باور کنند یا در یادآوری تجربه‌های خود تحت تأثیر آن قرار بگیرند.
با این حال، یافته‌های این پژوهش به معنای آن نیست که هر تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی حافظه افراد را تغییر می‌دهد. نتایج، تأثیر محتوای دست‌کاری‌شده را در شرایط مشخص آزمایشی نشان می‌دهد و ضرورت بررسی دقیق‌تر پیامدهای شناختی این فناوری را برجسته می‌کند.
در دورانی که تشخیص تصاویر واقعی از محتوای مصنوعی دشوارتر شده است، بررسی منبع تصاویر و اتکا نکردن به یک تصویر یا روایت منفرد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
