به گزارش دیباچه، در شرایطی که رقابت جهانی بر سر توسعه هوش مصنوعی بیش از هر زمان دیگری به قدرت سختافزاری وابسته شده، اظهارات تازه مدیرعامل استارتاپ چینی DeepSeek نشان میدهد پکن راهبرد خود را از «اتکا به تراشههای آمریکایی» به سمت «خودکفایی پردازشی» تغییر داده است؛ مسیری که اگرچه هنوز با محدودیتهای فنی همراه است، اما میتواند معادلات بازار جهانی پردازندههای هوش مصنوعی را دگرگون کند.
بررسیهای دیباچه از اظهارات مطرحشده در نشست خصوصی سرمایهگذاران و گزارشهای منتشرشده از منابع تخصصی حوزه فناوری نشان میدهد «لیانگ ونفنگ» معتقد است محدودیتهای صادراتی آمریکا علیه چین، برخلاف انتظار واشنگتن، در بلندمدت به تقویت رقبای داخلی انویدیا منجر خواهد شد.
انویدیا؛ قربانی سیاستهای خودش؟
مدیرعامل دیپسیک در بخشی از سخنان خود با لحنی کمسابقه اعلام کرده است که انویدیا «در حال کندن گور خود» است؛ زیرا محدودیت دسترسی شرکتهای چینی به جدیدترین تراشههای این شرکت، انگیزه توسعه راهکارهای بومی را چند برابر کرده است.
او مدعی شده نسل جدید ابرگره Atlas 950 شرکت هوآوی میتواند در بسیاری از سناریوهای عملیاتی، جایگزین سامانههای GB200 و GB300 انویدیا شود؛ هرچند اذعان کرده بهرهوری خام پردازندههای هوآوی هنوز پایینتر است و برای دستیابی به عملکرد مشابه، به تعداد بیشتری تراشه نیاز خواهد بود.
به گفته ونفنگ، اگرچه از نظر راندمان سختافزاری تقریباً چهار تراشه هوآوی معادل یک پردازنده پرچمدار انویدیاست، اما در مقیاس مراکز داده، این اختلاف الزاماً تعیینکننده نیست؛ زیرا آنچه اهمیت دارد توان عملیاتی نهایی سیستم است، نه صرفاً قدرت هر تراشه.
بزرگترین مانع چین؛ کمبود توان پردازشی
برخلاف برخی تحلیلهای خوشبینانه، مدیرعامل دیپسیک تأکید کرده که چین هنوز با کمبود جدی منابع پردازشی روبهرو است.
به گفته او، زیرساخت فعلی DeepSeek معادل حدود ۲۰ هزار پردازنده H100 انویدیاست؛ ظرفیتی که برای توسعه مدلهای پیشرفته کافی نیست.
او توضیح داده است که در حال حاضر این توان پردازشی تنها امکان فعالسازی حدود ۱۰ میلیارد پارامتر را فراهم میکند؛ در حالی که مدلهای پیشرفته نسل جدید هوش مصنوعی در جهان همزمان از حدود ۸۰۰ میلیارد پارامتر فعال استفاده میکنند.
آموزش نسل بعدی مدلهای هوش مصنوعی؛ نیاز به دهها هزار تراشه
ونفنگ در ادامه تصویری از مقیاس واقعی رقابت هوش مصنوعی ارائه کرده است.
بر اساس برآورد او، آموزش یک مدل همتراز بزرگترین مدلهای زبانی دنیا به حدود:
- ۵۰ هزار پردازنده GB300 انویدیا
- یا نزدیک به ۲۰۰ هزار پردازنده Ascend 950 هوآوی
نیاز دارد؛ آن هم تنها برای مرحله آموزش مدل و نه فعالیتهای تحقیقاتی، آزمایشهای متعدد یا توسعه نسخههای جدید.
این ارقام نشان میدهد شکاف اصلی چین با آمریکا نه در الگوریتمها، بلکه در دسترسی به سختافزارهای پیشرفته و ظرفیت پردازشی عظیم است.
هوآوی؛ برگ برنده پکن در جنگ تراشهها
کارشناسان معتقدند اظهارات مدیرعامل دیپسیک بیش از آنکه یک مقایسه فنی باشد، حامل یک پیام راهبردی است؛ اینکه چین دیگر توسعه هوش مصنوعی خود را وابسته به فناوری آمریکایی نمیداند.
هوآوی طی دو سال گذشته سرمایهگذاری گستردهای روی خانواده پردازندههای Ascend و زیرساختهای پردازشی ویژه هوش مصنوعی انجام داده و اکنون تلاش میکند جای خالی محصولات پیشرفته انویدیا را در بازار داخلی چین پر کند.
اگرچه هنوز بسیاری از متخصصان، محصولات انویدیا را از نظر بهرهوری انرژی، اکوسیستم نرمافزاری و عملکرد کلی برتر میدانند، اما توسعه سریع سختافزارهای بومی میتواند در سالهای آینده سهم بازار این غول آمریکایی را در چین به شدت کاهش دهد.
گلوگاه بعدی؛ داده، نه تراشه
مدیرعامل دیپسیک در پایان سخنان خود به چالشی اشاره کرد که حتی با حل مشکل سختافزار نیز پابرجا خواهد ماند.
او گفت این شرکت اکنون تمرکز ویژهای بر برچسبگذاری باکیفیت دادهها گذاشته است؛ حوزهای که به گفته او، محدودیت اصلی آن نه تجهیزات، بلکه زمان و نیروی انسانی متخصص است.
به اعتقاد ونفنگ، شرکتهایی مانند OpenAI و Anthropic سالها زودتر وارد این حوزه شدهاند و همین موضوع یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی آنها محسوب میشود.
اظهارات تازه مدیرعامل DeepSeek را میتوان یکی از صریحترین مواضع یک مدیر ارشد فناوری چینی علیه سلطه انویدیا دانست؛ مواضعی که نشان میدهد رقابت آینده هوش مصنوعی دیگر صرفاً نبرد مدلهای زبانی نیست، بلکه به جنگ زیرساختهای پردازشی، زنجیره تأمین تراشه و استقلال فناوری میان چین و آمریکا تبدیل شده است.
اگر روند توسعه پردازندههای هوآوی با همین سرعت ادامه یابد، بازار جهانی هوش مصنوعی در سالهای آینده ممکن است شاهد شکلگیری دو اکوسیستم مستقل باشد؛ یکی مبتنی بر فناوری غرب و دیگری متکی بر زیرساختهای بومی چین؛ تغییری که میتواند آینده صنعت هوش مصنوعی را برای همیشه دگرگون کند.
