دیباچه - محسن سرافراز: سینمای ایران یکی از بزرگترین و محبوبترین چهرههای خود را از دست داد؛ اکبر عبدی، بازیگر صاحبسبک و کمدین ماندگار سینما، تلویزیون و تئاتر ایران، شامگاه جمعه دوم مرداد ۱۴۰۵ در ۶۶ سالگی بر اثر عوارض بیماریهای پیشین در منزل شخصی خود چشم از جهان فروبست و پرونده یکی از درخشانترین کارنامههای بازیگری تاریخ ایران برای همیشه بسته شد.
درگذشت هنرمندی که بیش از چهار دهه با نقشآفرینیهای متفاوت، میلیونها ایرانی را خندانده، گریاند و به اندیشه واداشته بود، موج گستردهای از واکنشها را در میان هنرمندان، مسئولان و مردم به دنبال داشت؛ واکنشهایی که نشان میدهد اکبر عبدی تنها یک بازیگر نبود، بلکه بخشی از حافظه مشترک چند نسل از ایرانیان به شمار میرفت.
از «باز مدرسهام دیر شد» تا قلههای بازیگری
اکبر عبدی فعالیت هنری خود را از دهه ۱۳۵۰ آغاز کرد، اما شهرت فراگیرش با مجموعه خاطرهانگیز «باز مدرسهام دیر شد» شکل گرفت؛ مجموعهای که استعداد کمنظیر او در خلق شخصیتهای باورپذیر را به مخاطبان معرفی کرد.
او در سالهای بعد با حضور در آثاری چون «اجارهنشینها»، «مادر»، «دلشدگان»، «هنرپیشه»، «آدمبرفی»، «ناصرالدینشاه آکتور سینما»، «ای ایران»، «دزد عروسکها»، «سفر جادویی»، «قاعده بازی»، «اخراجیها» و «خوابم میآد» جایگاه خود را به عنوان یکی از مهمترین بازیگران تاریخ سینمای ایران تثبیت کرد.
در تلویزیون نیز حضور او در مجموعههایی همچون «امام علی(ع)»، «معصومیت از دست رفته»، «زیر آسمان شهر»، «در چشم باد»، «شاهگوش» و «شوق پرواز» از او چهرهای محبوب و فراگیر ساخت.
هنرمندی که مرز میان کمدی و درام را از میان برداشت
اگرچه اکبر عبدی بیشتر با نقشهای طنز شناخته میشد، اما توانایی او در ایفای نقشهای جدی، یکی از مهمترین ویژگیهای کارنامه هنریاش بود. بازی در فیلم «مادر» ساخته زندهیاد علی حاتمی، یکی از ماندگارترین اجراهای تاریخ سینمای ایران محسوب میشود؛ نقشی که نشان داد عبدی تنها یک کمدین نیست، بلکه بازیگری با دامنهای کمنظیر از احساس، تکنیک و قدرت شخصیتپردازی است.
او بارها با تغییر چهره، گریمهای سنگین و حتی ایفای نقش زنان، مرزهای متعارف بازیگری را جابهجا کرد و به همین دلیل لقب «مرد هزارچهره سینمای ایران» را به دست آورد.
سالهای پایانی؛ نبرد با بیماری
این هنرمند پیشکسوت طی سالهای اخیر به دلیل مشکلات جسمی ناشی از کهولت سن، بیماری قلبی و عوارض ناشی از آن چندین بار در بیمارستان بستری شد.
او اوایل خرداد امسال پس از حدود ۲۰ روز بستری بودن بر اثر سکته قلبی از بیمارستان مرخص و برای ادامه درمان به منزل منتقل شد، اما شرایط جسمیاش بهبود کامل پیدا نکرد.
در روزهای پایانی زندگی نیز خانواده و نزدیکانش اعلام کرده بودند که استاد اکبر عبدی در منزل تحت مراقبتهای ویژه پزشکی قرار دارد و از مردم خواسته بودند برای سلامتی او دعا کنند؛ اما سرانجام شامگاه دوم مرداد، قلب یکی از محبوبترین هنرمندان ایران برای همیشه از تپش ایستاد.
پیام رئیسجمهور؛ «سرمایه ماندگار فرهنگ ایران»
در پی انتشار خبر درگذشت این بازیگر برجسته، مسعود پزشکیان رئیسجمهور در پیامی با تسلیت این ضایعه، اکبر عبدی را «چهرهای بیبدیل در عرصه تئاتر، سینما و تلویزیون» توصیف کرد.
رئیسجمهور در بخشی از پیام خود تأکید کرد که زندهیاد عبدی با استعداد خدادادی، منش مردمی و نقشآفرینیهای ماندگار، بخشی از حافظه عاطفی ملت ایران را رقم زد و نام او برای همیشه در زمره سرمایههای ماندگار فرهنگ و هنر ایران ثبت خواهد شد.
عراقچی: جایگاه او در حافظه جمعی ایرانیان جاودانه است
سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان نیز با انتشار پیامی، درگذشت این هنرمند را به خانواده او، جامعه هنری و مردم ایران تسلیت گفت.
عراقچی با اشاره به آثار شاخصی همچون «مادر»، «اجارهنشینها»، «آدمبرفی» و «ای ایران»، تأکید کرد که اکبر عبدی با هنرمندی کمنظیر خود، تصویری صادقانه از فرهنگ، احساسات و زیست ایرانیان را به نمایش گذاشت و جایگاهی ماندگار در تاریخ سینمای ایران و حافظه جمعی مردم به دست آورد.
وداع با «عمو اکبر»
بر اساس اعلام خانواده و خانه سینما، مراسم تشییع پیکر زندهیاد اکبر عبدی ساعت ۹:۳۰ صبح روز یکشنبه چهارم مردادماه از مقابل تالار وحدت برگزار خواهد شد و پیکر این هنرمند در قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) آرام خواهد گرفت.
بیتردید با خاموش شدن صدای خندههای مردی که دههها شادی را به خانههای ایرانیان آورد، سینمای ایران یکی از آخرین ستارههای نسل طلایی خود را بدرقه میکند؛ هنرمندی که نه فقط با لبخندهایش، بلکه با نقشهای عمیق، انسانی و ماندگارش، برای همیشه در حافظه فرهنگ ایران زنده خواهد ماند.
