يکشنبه ۰۹ شهريور ۱۴۰۴  |  Sunday, 31 August 2025
کد خبر: ۸۹۴۲
تاریخ انتشار : ۵۷ : ۱۱ - ۱۵ خرداد ۱۳۹۵

یاداشت سید ابوالحسن مختاباد در سوگ حبیب‌اله قلیش‌لی

استاد حبیب‌اله قلیش‌لی معلم و شاعرو عارف واصل اهل گرگان، که من همه‌گاه در سه دهه و اندی که...



 

مختاباد

در سوگ معلمی با ذاتی مهربان/گیسوی چنگ ببرید به مرگ می‌ ناب

برخی افراد شاید شهرت و معروفیتی به مانند بسیاری از هنرمندان و اهل قلم و شعر نداشته باشند، اما همنشینی با آنها به فرد آرامش و طمانینه‌ای می دهد که آن را نزد بسیاری از این بزرگان و دانایان و فیلسوفان هم نمی‌توانی پیدا کنی.

استاد حبیب‌اله قلیش‌لی معلم و شاعرو عارف واصل اهل گرگان، که من همه‌گاه در سه دهه و اندی که با او آشنا بودم، به همین نام صدایش می‌زدم از چنین قبیله‌ای بود. نگاهش به زندگی از سر سیری بود و بی‌نیازی. و همین نقطه افتراق او با دیگر افراد بود. درکی چندوجهی از هنر و فرهنگ و سیاست داشت. هر تجربه‌ای در دنیای سیاست و فرهنگ را از سر گذرانده بود اما هیچگاه خود را آلوده سیاست و پلشتی‌های‌ آن نکرد. دانشجوی فلسفه وادبیات دانشگاه تهران بود و نزد بزرگان ادب و فرهنگ و فلسفه در قبل انقلاب درس خوانده بود، و آن درس‌ها را درونی کرده بود و به قول حکما تنها حکمت نظری نبود که او ‌آموخته بود، بلکه در زندگی و سیره و سخن سلوک و رفتار نیز بر همان نهج گام می‌زد. من یکبار هم خشم و فریادش را ندیدم .ادبیات خوانده بود، آما آن ادبیات را به تمام معنا در خود درونی کرده و در رفتارو سلوک بیرونی نشان داد و می‌داد. فروتن بود به همان معنای دقیقش. خود وجودی‌اش را شناخته بود و این همان چیزی است که در این دوره زمانه بسیار کم است و کم به دست می آید که افراد ظرفیت‌های خود را بشناسند و درونی بزرگتر از بیرون داشته باشند که به راحتی بتوانند رفتارهای بیرونی را کنترل کنند.

مصداق همین شعر بود که خود سروده بود« تو خودت بودی/و باز وهمچنان خودت بودی/که با همیشه خودت بودن/ استمرار را تفسیری دوباره دادی»

او بعدها پیشه معلمی اختیار کرد و سپس گام در وادی امور اجرایی نهاد. از فرمانداری تا شهرداری ومدیرکلی ارشاد و ریاست شورای شهر گرگان. در تمامی این سمت‌ها، منزل مسکونی محقرش همان ماند که بود. نه اهل ریا بود و نه رشوه و برای من در همان سال‌های فرمانداری تجسم و یاد‌آور فیلمنامه فرماندار محسن مخملباف بود که نخستین بار در یکی از مجلات خواندمش. مردی که پای اصولی می‌ایستاد و مرزهایی داشت که کس نمی‌توانست خدشه‌دارش کند.

 

قلیش لی

یکی از آخرین سروده‌هایش را که اواخر اسفند و در وضعیتی بیمارگونه که سرطان توان و رمقش را ستانده بود به یاد و نامش می‌آورم.

پیراهنی که سایه ندارد

ابریشمی که جامه درانید

ای خواب‌های منتظر و کال

از قاب بی تناسب شب

خیره بگذرید

این آخرین نگاه به تصویر آفتاب

مارا برای قاب‌شدن مات می‌کند

می‌خوانمت به نام

می‌نوشمت به جام

می‌بوسمت بکام

ای نانوشته پند

بر فال من مگرد

من لولی‌ی سپیده‌دم زندگانیم

با من گمانه‌های مدارا لولی وش، نشانه‌ی چرخنده می‌شود

ای ضربه‌های حوصله دست از سرم بدار

من کشته‌ی رها شده‌ی دشت ارژنم

با من صبور باش

وگر نه بهم زنم

این چرخ پرفریب شب آهنگ کهنه را

( ح...قلیش لی)۲۴ اسفند ۱۳۹۴

توضیح: آقای قلیش‌لی با ما نسبتی فامیلی داشت. برادر بزرگترم دکتر مصطفی با دختر ایشان(آتوسا خانم) ازدواج کرده بودند و من از سال ۱۳۶۳ با روحیات و خلقیات ادبی، فرهنگی ،عرفانی سیاسی و اجتماعی او آشنا بودم. شوریدگی خاصی داشت. تصنیف معروف شباهنگام نخستین بار با سروده او ساخته و از سوی عبدالحسین خوانده شد در سال‌های انتهایی دهه شصت.

مطلعش را در خاطر دارم که این بود:

«مزن ای دل خیمه بر دل من رفته از تن من تاب و آرامم» و با گروه موسیقی حوزه هنری خوانده شده بود و بعدها آقای ساعد باقری بر اساس همان ملودی شعری سرود که اکنون روی تصنیف نشسته است.به یاد دارم نخستین بار که این شعر را شنیدم چندان نتوانستم با آن ارتباط برقرار کنم و هنوز هم بر این باورم که آن سروده از دل برآمده‌تر بود تا این دومی. یادش گرامی باد که همه‌گاه در ذهن و ضمیرم بزرگ و بشکوه است و خواهد ماند و مصداق این شعرش که«یاد تو را هر چیز/ مثل ذات خود پیوسته می‌خواند/ از بس که با هر چیز مثل ذات هستی/ مهربان بودی»
مطالب برگزیده
اشکان ممبینی از کارشناسان چهره و شاخص مسائل بین‌الملل به دیباچه گفت؛

تلاش‌های نظامی برای مهار برنامه هسته‌ای ایران، نمی‌تواند اراده ملت را در مسیر پیشرفت و خودکفایی کشورمان متوقف کند

۲۲:۲۴  -  ۱۵ تير ۱۴۰۴
عضو تیم ملی کشتی آلیش بانوان در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

دو طلای آسیا نقطه اوج کارنامه‌ام بود/ ‏طلای جهانی را هدف گرفته‌ام

۱۷:۴۹  -  ۰۸ تير ۱۴۰۴
پژوهشگر موسیقی آذربایجان و نوازنده ساز قوپوز در گفتگو با دیباچه مطرح کرد؛

عاشیق‌ها صدای تاریخ و فرهنگ مردم آذربایجان هستند/ موسیقی آذربایجان، موسیقی زنده و مردمی است

۱۳:۰۱  -  ۱۸ خرداد ۱۴۰۴
ملی پوش فوتبال زنان با «دیباچه» مطرح کرد؛

از لیگ تا تیم ملی؛ گلرهای ایران برای یک رؤیا متحد شده‌اند

۱۲:۵۴  -  ۱۸ خرداد ۱۴۰۴
عضو تیم ملی وزنه برداری در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

قهرمانی آسیا فقط شروع مسیر من است/ تمرین با بزرگان جهان برایم ارزشمند است

۱۲:۳۳  -  ۰۴ خرداد ۱۴۰۴
قهرمان اسکواش زنان کشورمان در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

اسکواش زنان ایران در مسیر پیشرفت حرکت می کند/ هدفم رسیدن به رنکینگ زیر ۵۰ جهان است!

۰۹:۰۰  -  ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۴
سرمربی تیم ملی تنیس در گفتگو با «دیباچه» مطرح کرد؛

از میزبانی تور جهانی برای محک بازیکنان ملی بهره می‌بریم/ همه بازیکنان زیر ذره‌بین هستند

۱۶:۲۳  -  ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۴
سرمربی تیم قهرمان لیگ کانوپولو در گفتگو با«دیباچه» مطرح کرد؛

با تجهیزات حرفه‌ای به مدال جهانی نزدیک می‌شویم/ نسل جوان انگیزه بیشتری برای قهرمانی دارند

۰۹:۰۰  -  ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۴
دبیر چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم ۱۰۰ در گفتگو با دیباچه مطرح کرد؛

برخی فیلمسازان با جشنواره فیلم ۱۰۰ فعالیت‌شان را آغاز کردند/ انتخاب بخش فلسطین آزاد به عنوان بخش ویژه جشنواره!

۱۱:۱۴  -  ۳۰ فروردين ۱۴۰۴
سعید الهی تهیه‌کننده سینما در گفتگو با دیباچه مطرح کرد؛

فیلم «میرو» بازنمایی فرهنگ ایثار و شهادت در بین قوم بلوچ است/ قومیت‌ها بخش جدایی‌ناپذیری از هویت ملی ما هستند

۱۲:۵۴  -  ۲۰ فروردين ۱۴۰۴